Neptun na straży elektronicznej temperatury

Każdego dnia, na licznych podzespoÅ‚ach, w domach i biurach na caÅ‚ym Å›wiecie pokaźne dawki energii ulegajÄ… utracie jako ciepÅ‚o. Wiąże siÄ™ to nie tylko ze znacznym zmniejszeniem wydajnoÅ›ci przekazywania informacji, ale również z możliwoÅ›ciÄ… uszkodzenia sprzÄ™tu. JeÅ›li wiÄ™c od swojego sprzÄ™tu wymagacie dużo wiÄ™cej od przeciÄ™tnego użytkownika, powinniÅ›cie zainteresować siÄ™ chÅ‚odzeniem wodnym.

Dwa żywioły
Metod chÅ‚odzenia podzespoÅ‚ów jest caÅ‚a masa, dziÄ™ki czemu niemalże każdy użytkownik może dobrać najlepszy sposób ochrony sprzÄ™tu zgodnie z indywidualnymi potrzebami.

Od lat 90 ubiegÅ‚ego wieku najczęściej spotykanym chÅ‚odzeniem w gotowych konstrukcjach jest chÅ‚odzenie aktywne, którego serce stanowi wentylator wymuszajÄ…cy ruch powietrza w pobliżu powierzchni radiatora, uÅ‚atwiajÄ…c odprowadzenie z niego ciepÅ‚a. W wiÄ™kszoÅ›ci nowszych moduÅ‚ów, prÄ™dkość wentylatora zmienia siÄ™ wraz z ze zmianÄ… temperatury procesora. Zatrzymanie lub brak wentylatora w ukÅ‚adzie aktywnym powoduje przegrzanie procesora.

Rzadziej spotykanym chÅ‚odzeniem jest chÅ‚odzenie pasywne, polegajÄ…ce na odprowadzaniu ciepÅ‚a tylko w wyniku konwekcji swobodnej powietrza (ruchu powietrza zwiÄ…zany z różnicami temperatur). Taki ukÅ‚ad wymaga jednak bardzo wydajnego radiatora.

ChÅ‚odzenie powietrzne aktywne i pasywne niesie za sobÄ… jednak wady, które mogÄ… przeszkodzić wiÄ™kszoÅ›ci overclockerów. Powietrze ma niskÄ… pojemność cieplnÄ…, przez co nie jest w stanie magazynować odpowiednio dużej energii termicznej. Co wiÄ™cej, jest fatalnym przewodnikiem ciepÅ‚a, przez co wielokrotnie wentylatory nie dajÄ… rady efektywnie chÅ‚odzić podzespoÅ‚ów nawet przy pracy z kosmicznÄ… prÄ™dkoÅ›ciÄ… obrotowÄ….

Ciekły azot
Do chÅ‚odzenia pecetów próbowano wykorzystywać również miÄ™dzy innymi moduÅ‚y Peltiera czy inne pompy cieplne, jednak wiÄ™kszość takich rozwiÄ…zaÅ„ nie sprawdziÅ‚a siÄ™ z uwagi na możliwość skraplania siÄ™ pary wodnej znajdujÄ…cej siÄ™ w powietrzu. WÅ‚aÅ›nie dlatego dla szczególnie wymagajÄ…cych stworzono możliwość chÅ‚odzenia cieczÄ… – ciekÅ‚ym azotem (rozwiÄ…zanie wykorzystywane wyÅ‚Ä…czenie przy pokazach) oraz wodÄ….

Jak to jest zrobione?
Woda stanowi niemalże idealne chÅ‚odziwo dla elementów elektronicznych. DziÄ™ki ogromnej w porównaniu z powietrzem pojemnoÅ›ci cieplnej (litr wody jest w stanie zgromadzić takÄ… samÄ… ilość energii co 1180 litrów powietrza), nawet najbardziej przegrzewajÄ…ce siÄ™ podzespoÅ‚y mogÄ… zostać schÅ‚odzone dużo szybciej i efektywniej niż w przypadku chÅ‚odzenia nawet najbardziej wydajnym radiatorem powietrznym.

UkÅ‚ad do chÅ‚odzenia wodnego skÅ‚ada siÄ™ z czterech gÅ‚ównych elementów poÅ‚Ä…czonych wężami – bloku wodnego, który ma kontakt z chÅ‚odzonym elementem, chÅ‚odnicy (element majÄ…cy oddać ciepÅ‚o otoczeniu), pompki pobudzajÄ…cej obieg cieczy i zbiornika wyrównawczego.

Woda, którÄ… wykorzystuje siÄ™ do chÅ‚odzenia nie może pochodzić z domowej instalacji z uwagi na dużą zawartość wapnia i mikroorganizmów. NajlepszÄ… cieczÄ…, którÄ… możemy wykorzystać jako chÅ‚odziwo jest woda destylowana z odrobinÄ… spirytusu, który zapobiegnie rozwojowi bakterii i organizmów wodnych w naszej konstrukcji. MiÄ™dzy procesor a blok wodny należy dać odrobinÄ™ pasty termoprzewodzÄ…cej, dziÄ™ki czemu możliwe bÄ™dzie lepsze odprowadzenie ciepÅ‚a z CPU lub karty graficznej.

Cooler Master dla poczÄ…tkujÄ…cych
Zaawansowani modderzy bardzo czÄ™sto sami tworzÄ… swój system chÅ‚odzenia wodnego. JeÅ›li jednak chÅ‚odzenie wodne ma być instalowane po raz pierwszy warto siÄ™gnąć po jeden z gotowych zestawów, na przykÅ‚ad takich jak Seidon – moduÅ‚ przystosowany do efektywnego chÅ‚odzenia zarówno procesorów od Intela jak i AMD. Zestaw tego producenta bez problemu można podÅ‚Ä…czyć jako standardowe chÅ‚odzenie.

Osobom, które wymagajÄ… od chÅ‚odzenia nieco wiÄ™cej Å›miaÅ‚o polecić można Neptona - zestaw zawierajÄ…cy ultrawydajnÄ… pompÄ™ i specjalnie zaprojektowany blok wodny, dziÄ™ki czemu moduÅ‚ jest jednym z najlepiej chÅ‚odzÄ…cych gotowych zestawów na rynku.

JeÅ›li zajmujecie siÄ™ moddingiem lub próbujecie zwiÄ™kszyć wydajność Waszych podzespoÅ‚ów, dobre chÅ‚odzenie w Waszych pecetach powinno być podstawÄ…. Dla dobra Waszego sprzÄ™tu warto zainteresować siÄ™ moduÅ‚ami do chÅ‚odzenia cieczÄ….